Zbiory

Muzeum Łużyckie gromadzi zabytki związane z przeszłością wschodnich partii Górnych Łużyc, dziś znajdujących się w granicach państwa polskiego, ze szczególnym uwzględnieniem okolic miasta Zgorzelca i powiatu zgorzeleckiego. W zbiorach budowanych zaledwie od kilku lat znalazły się muzealia różnorodne, o szerokich ramach chronologicznych:

Zbiory archeologiczne
Zabytki archeologiczne pod względem liczebności wybijają się zdecydowanie na tle innych muzealiów. Pochodzą zarówno z badań własnych muzeum, jak i z prac terenowych prowadzonych w okolicach Zgorzelca przez archeologów spoza muzeum. Kilka obiektów to znaleziska przypadkowe, w skład kolekcji wchodzą także przedmioty odkryte w trakcie badań powierzchniowych i nadzorów archeologicznych. Do najważniejszych zespołów należą materiały z badań wykopaliskowych:
– w późnośredniowiecznej pracowni garncarskiej odkrytej przy ul. Wrocławskiej w Zgorzelcu;
– na cmentarzysku z wczesnej epoki żelaza na stanowisku nr 44 w Zgorzelcu;
– na grodziskach wczesnośredniowiecznych w Tylicach, gm. Zgorzelec i Koźlicach, gm. Zgorzelec;
– na osadzie z epoki brązu i osadzie średniowiecznej w Pieńsku, gm. loco;
– w rejonie mogiły z czasu wojen napoleońskich i mogiły z 1945 r. w Toporowie, gm. Pieńsk.

Zbiory etnograficzne
Zbiory etnograficzne stanowią bardzo ważną część kolekcji muzeum, a większość prezentowana jest na wystawie stałej będącej rekonstrukcją wnętrza izby typowego dla regionu domu przysłupowego. Niezwykle cenną grupą eksponatów są meble i drobne elementy wyposażenia przekazane w czasowy depozyt przez Kulturhistorisches Museum w Görlitz. Wśród obiektów zaliczanych do zbiorów etnograficznych dominują przedmioty datowane na wiek XVIII lub XIX, kilka jednakże pochodzi z wieku XVII, a najmłodsze z początków XX w. Trzon wystawy stanowią meble malowane: szafa dwudrzwiowa, kredens (tzw. Brotschrank), skrzynie, stół, krzesła, zydle, talerzownik i kołyska, uzupełnione przez oryginalny piec kaflowy, strop, drzwi, okiennice, a także bardzo liczne niezbędne dodatki, takie jak talerze, obraz malowany na szkle, krucyfiks, naczynia cynowe, kamionkowe i szklane, oryginalne sprzęty gospodarstwa domowego.

Zbiory kartograficzne
Kolejną istotną grupę muzealiów tworzy kolekcja kilkudziesięciu map, panoram miasta Zgorzelca/Görlitz, planów, itp. Wśród nich najstarsze obiekty pochodzą z wieku XVI, najmłodsze natomiast z wieku XIX, jednakże większość stanowią tu mapy powstałe w XVIII stuleciu. Kryterium doboru muzealiów do tej kolekcji za każdym razem było ujęcie obszaru Górnych Łużyc, najlepiej jako głównego wycinka terenu prezentowanego na mapie, względnie jako tła do ujętych bardziej szczegółowo ziem ościennych: Saksonii, Czech lub Dolnego Śląska. Ciekawym elementem dodatkowym w tym dziale są zwłaszcza wizerunki miasta Zgorzelca/Görlitz (w tym wielkogabarytowa panorama miasta z XVI w. J. Metzkera i G. Scharfenberga, czy najstarszy widok z lotu ptaka z połowy wieku XVII autorstwa M. Meriana), a także plany oblężenia Budziszyna w 1620 r., czy bitwy pod Ujazdem z 1757 r.

Zbiory historyczne
W zbiorach Muzeum Łużyckiego znajdują się dokumenty, wspomnienia i korespondencja pochodzące z archiwów prywatnych. Wśród nich część to obiekty w języku niemieckim związane z przedwojenną ludnością Górnych Łużyc, powstałe między XVII stuleciem a rokiem 1945, a część to pamiątki przekazane przez pierwszych polskich powojennych osadników przybyłych na teren powiatu zgorzeleckiego.

Zbiory ikonograficzne
Do kolekcji muzeum dołączone zostały także dość liczne przedwojenne pocztówki prezentujące miasto Zgorzelec/Görlitz lub okoliczne miejscowości (około 200 egzemplarzy), a także fotografie, w większości wykonane po 1945 r.