Historia muzeum

Muzeum Łużyckie w Zgorzelcu, to samorządowa placówka gromadząca i badająca kulturę materialną i duchową mieszkańców Polskich Górnych Łużyc. Pomysł jej utworzenia narodził się tuż po zakończeniu II wojny światowej. Wówczas to przybywający na Ziemie Zachodnie Polacy zauważyli potrzebę zagospodarowania i otoczenia profesjonalną opieką zastanych tu zabytków. Pomysł ten wydawał się łatwy w realizacji, zwłaszcza, że do 1945 r. funkcjonowała tu tego typu placówka, posiadająca bogate zbiory i imponujący budynek. Niestety – kolekcje wywieziono, część bezpowrotnie tracąc, a w opustoszałych salach zainstalowano Powiatowy Dom Kultury.

Dopiero wiek XXI przyniósł nowe rozdanie. W 2001 roku sformułowano koncepcję Muzeum Łużyckiego. Dzięki energii i zaangażowaniu ówczesnego dyrektora Muzeum Karkonoskiego Stanisława Firszta oraz wolontariuszy z Polskiego Stowarzyszenia „Euroopera” prace nad projektem posuwały się do przodu.

W 2003 roku oddano budynek na ulicy Daszyńskiego 15 na potrzeby rodzącej się placówki. Po jego gruntownym remoncie, który szczęśliwie zbiegł się z ogólną rewitalizacją całego Przedmieścia Nyskiego w 2007 roku Muzeum Łużyckie rozpoczęło swoją działalność.

Zgodnie z pierwotnym pomysłem w budynku przy ul. Daszyńskiego 15 budowana jest kolekcja dokumentująca dzieje Polskich Górnych Łużyc. Oprócz zbiorów etnograficznych, zebranych na wystawie stałej, muzeum posiada też pokaźny zbiór zabytkowych map regionu. Pozyskiwane są też relacje, dokumenty i przedmioty opowiadające o polskim Zgorzelcu.

Placówka uczestniczy również w projektach archeologicznych, gromadzi i inwentaryzuje zabytki pochodzące z wykopalisk prowadzonych na terenie powiatu zgorzeleckiego.

Bardzo ważnym punktem działalności jest aktywność na polu edukacji. Wystawy czasowe są licznie odwiedzane przez szkoły z całego regionu. Zawsze wielką atrakcją są organizowane przez muzealników warsztaty i imprezy plenerowe. Za każdym razem, w ten oto sposób, przybywający na Przedmieście Nyskie młodzi ludzie „zaszczepiani są” bakcylem ciekawości  historii swoich Łużyc.

Choć od początków placówki nie minęło jeszcze 20 lat, to zgorzelecka instytucja  zdążyła już stać się trwałym punktem na mapie kulturalnej miasta. Krótki to czas, a mimo to mało już kto ze współczesnych zdaje sobie sprawę, że muzeum to jest wyjątkową konsekwencją obywatelskiej, oddolnej inicjatywy mieszkańców i przychylnemu ich pomysłowi samorządowi.